દેત્રોજ તાલુકા, ભગાપુરા | સ્પેશ્યલ રિપોર્ટ
અહેવાલ : પ્રદીપ ઠાકોર
દેત્રોજ તાલુકાના ભગાપુરા જી.આઈ.ડી.સી. વિસ્તારમાં આવેલી J.S.W સ્ટીલ ફેક્ટરીમાં કામદારો છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી એવી માંગણીઓ કરી રહ્યા હતા, જે કોઈ ખાસ અથવા અતિશય નહીં, પરંતુ શ્રમ કાયદા મુજબ મળવી જોઈએ તેવા મૂળભૂત અધિકારો હતા.
પડતર માંગણીઓ શું હતી?
વર્ષો નો પગાર વધારો બંધ
ઓવરટાઈમ નું સંતોષકારક વળતર નહીં
મશીનો અને જોખમી વિભાગોમાં સેફ્ટી કિટ્સ નો અભાવ
કામચલાઉ કામદારોને કાયમી કરવાની માંગણી
આ માંગણીઓ માટે કામદારો વારંવાર મેનેજમેન્ટ ને રજૂઆત કરતા રહ્યા. પરંતુ બેઠક, વાયદા અને લંબાતી ચર્ચાઓ વચ્ચે હક હજી કાગળ પર જ રહ્યો.
જ્યારે સહનશક્તિ નો અંત આવ્યો…
જ્યારે સ્પષ્ટ થયું કે મેનેજમેન્ટ માંગણીઓને સ્વીકારવા ઉત્સુક નથી અને પ્રશ્નોને વારંવાર ટાળવામાં આવ્યા, ત્યારે કામદારોે શાંતિપૂર્ણ હડતાળનો રસ્તો પસંદ કર્યો.
“કોઈ તોડફોડ નહીં, કોઈ હુલ્લડ બાજી નહીં.
માત્ર અમારા અધિકારો માટે ઉભા રહીશું” – આ નક્કી કરીને સેંકડો કામદારો પ્લાન્ટ બહાર બેઠકો શરૂ કરી.
કંપની તરફથી દબાણની નીતિ
હડતાળ શરૂ થયા બાદ કંપની તરફથી વિવિધ ત્રાસી પગલાં લેવાયા,કામદારોને છૂટાછવાયા પાડવાના પ્રયત્નો,કેટલાકને લાલચ, કેટલાકને ધમકી,આંતરિક તોડ જોડ માટે અજમાયશ પરંતુ કામદારો એક પણ ઈંચ પાછળ ન હટ્યા.
એક કામદારના શબ્દોમાં:
“અમારી સામે કંપનીના કરોડો રૂપિયા છે, પરંતુ અમારી પાસે એકતા છે.”
અહીંથી શરૂ થાય છે સત્ય પત્રકારિતાની અસર
જ્યારે સ્થાનિક મિડિયા મૌન હતું, ત્યારે દિવ્ય ભાસ્કરના સીનીયર પત્રકાર સતીશ પટેલ અને માંડલના બ્યુરો ચીફ રિપોર્ટર રાજભા સોલંકીએ આ મુદ્દાને ગંભીરતાથી લીધો.બન્નેએ સાઇટ પર જઈ કામદારોને સાંભળ્યા, પુરાવા તપાસ્યા અને હકીકતના આધાર પર અહેવાલ તૈયાર કર્યા.પછી અખબારમાં કડક અને સત્ય આધારિત રિપોર્ટ્સ પ્રકાશિત થયા:
કામદારોની સમસ્યાઓ
કંપનીની નીતિ
હડતાળના કારણો
માનવહિત ના મુદ્દા
અહેવાલો છપાતા જ સરકારી તંત્ર અને મજૂર વિભાગ હરકતમાં આવી ગયા.
હડતાળ દબાવવા માટે થયેલી કોશિશો પણ સમાજ સામે ખુલ્લી પડી.
ત્રીજા દિવસે બદલાયો ઈતિહાસ
સોશિયલ અને મિડિયા દબાણ વધતાં, JSW સ્ટીલ મેનેજમેન્ટે કામદારોના પ્રતિનિધિઓ સાથે બેઠક બોલાવી.
આ બેઠક એક કલાકની નહીં – આખો દિવસ ચાલતી ચર્ચાઓ સાથે સમાપ્ત થઈ.
અને અંતે:
પગાર વધારાની માંગણી મંજૂર
ઓવરટાઈમ વળતર સુધાર્યું
સેફ્ટી સાધનો આપવાનો વાયદો નહીં, તરત લેખિત અમલ
અનિયમિતતા માં જવાબદારી નક્કી
આગામી દિવસથી કામદારો વારાફરતી ડ્યુટી પર
કંપની પાસે ખરેખર કોઈ વિકલ્પ નહોતો.
“અમને હક મળ્યો કારણ કે કોઈએ અમારી ચુપ અવાજને દુનિયા સુધી પહોંચાડ્યો,”
એક કામદાર બોલ્યો.
કામદારોનો આભાર અને સન્માન
લડત જીત્યા બાદ કામદારો નક્કી કર્યું કે જે બે પત્રકારોએ ડર્યા વગર સત્યની બાજુ લીધી, તેમનો જાહેર સન્માન થવો જોઈએ.
એક નાના પરંતુ ભાવનાત્મક કાર્યક્રમમાં:
શાલ પહેરાવી
મોમેન્ટો આપીને
જાહેર મંચ પર આભાર માની
બન્ને પત્રકારોનું સન્માન કરવામાં આવ્યું.
ઘટના શું શીખવે છે?
સાચું પત્રકારત્વ ખેતીવાડીની જેમ – સમય લાગે પણ વસ્તુઓ બદલાવે છે
કામદાર એકતા = કાયદેસર ન્યાય
સત્તા મોટી હોય શકે, પરંતુ સત્યથી મોટી નથી