કડી..
કડી શહેરમાં કપિરાજ (વાંદરાઓ)નો આતંક દિવસે ને દિવસ વધતો જાય છે. ખાસ કરીને કલોલ દરવાજા નજીકના મલ્લી વાસ વિસ્તારમાં વાંદરાઓનો ઉપદ્રવ સામાન્ય બની ગયો છે. ગુરુવારની સાંજે બનેલી એક ઘટનાએ શહેરની સુરક્ષા પ્રણાલી અને આરોગ્ય તંત્રની બેદરકારીને ઉઘાડે મૂકી દીધી છે.
હુમલો અને હાહાકાર
સ્થાનિક સૂત્રો મુજબ, મલ્લી વાસ વિસ્તારમાં એક મહિલા રોજની જેમ ઘર બહાર કામ કરી રહી હતી ત્યારે અચાનક એક વાંદરે પાછળથી દોડીને પગમાં કરડ્યું. આસપાસના લોકોમાં ડર અને ગભરાટ ફેલાઈ ગયો. તરત જ મહિલાને કુંડાળ ની સરકારી હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવી.
પરંતુ ત્યાં પહોંચી બાદ જે હકીકત સામે આવી — તે વધુ ચિંતાજનક છે. એન્ટી રેબિઝ દવા જ ન હતી!વાંદરા કરડવાની ઘટના “આકસ્મિક ઈમરજન્સી” તરીકે ગણાય છે. છતાં કુંડાળ સરકારી હોસ્પિટલમાં એન્ટી રેબિઝ ઈન્જેક્શન, ગ્લોબ્યુલિન અને જરૂરી દવાઓનો જથ્થો નહોતો.
ડૉક્ટરોએ માત્ર પ્રાથમિક સારવાર આપી અને બાદમાં મહિલાને ગાંધીનગર સિવિલ હોસ્પિટલ રિફર કરી દેવામાં આવી.
સ્થાનિકોમાં ભારે નારાજગી છે —
“જો સરકારી હોસ્પિટલમાં ઈમરજન્સી દવાઓ જ ન હોય, તો આ બિલ્ડિંગો આરોગ્ય સેવા માટે છે કે ફક્ત દેખાવ માટે?”
સ્થાનિકોમાં ભયનો માહોલ
બાળકોને બહાર રમવા ન મોકલાય
સવાર-સાંજ છત પર વાંદરાનો જૂથ દેખાય
રસ્તા પર ચાલતા લોકોને લપકવા ના બનાવો
ઘરોમાંથી ખાણીપીણીની ચીજવસ્તુઓ ખેંચી જવાના કિસ્સા
રહેવાસીઓ કહે છે
“અમે વન વિભાગને વારંવાર જાણ કરી, પરંતુ દરેક વખતે એક જ જવાબ — ‘ટીમ મોકલીશું.’”
વન વિભાગની નિષ્ક્રીયતા
કડી શહેરમાં વાંદરાઓની સંખ્યા છેલ્લા બે વર્ષમાં વધી છે.
પરંતુ હજુ સુધી:
કોઈ પકડ અભિયાન શરૂ થયું નથી
કોઈ કંટ્રોલ પ્લાન જાહેર થયો નથી
અને સ્થાનિક અધિકારીઓના મુલાકાતના અહેવાલ પણ નથી
વિશેષજ્ઞો માને છે કે શહેરમાં ખોરાક, કચરો અને ખુલ્લી વ્યવસ્થાનો વાંદરાઓ માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ બનાવે છે.
રેબિઝ ફેલાવાનો જોખમ
નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે વાંદરા કરડવાથી રેબિઝ તેમજ અન્ય ચેપ જન્ય બીમારીઓ ફેલાય શકે છે. સમયસર ઈન્જેક્શન ન મળે તો જીવલેણ જોખમ વધી શકે છે.
આથી નાની સરકારી હોસ્પિટલો સુધીમાં દવાઓની અછત વધુ ચિંતાનો વિષય બની ગઈ છે.
સુરક્ષાની માર્ગદર્શિકા
વાંદરો દેખાય ત્યારે:
આંખમાં આંખ ન કરો
હાથમાં ખોરાક ન રાખો
બાળકોને એકલા ન મોકલો
કચરાપેટી બંધ રાખો
છત પર ખોરાક ખુલ્લો ન રાખો
જો વાંદરો કરડે તો:
ઘા સાબુ-પાણીથી ધોઇ લો
તાત્કાલિક હોસ્પિટલ પહોંચી રેબિઝ ઈન્જેક્શન લો
વન વિભાગને જાણ કરો
કરડવું નાનું લાગતું હોય, છતાં સારવાર લેવી ફરજિયાત
તંત્ર માટે જાહેર માંગણીઓ
1. વન વિભાગે કડીમાં કપિરાજ પકડ અભિયાન તાત્કાલિક શરૂ કરવું જોઈએ
2. કુંડાળ, કડી અને આસપાસની હોસ્પિટલોને એન્ટી રેબિઝ દવાઓનો ફરજિયાત સ્ટોક રાખવો
3. કચરા વ્યવસ્થાપન સુધારવું, જેથી વાંદરા માનવોની નજીક ન આવે
4. જોખમ ગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સિવિલ ડિફેન્સ અને વૉચ ટીમોની મુલાકાત વધારવી
નિષ્કર્ષ
કડીમાં કપિરાજ નો આતંક માત્ર એક સામાજિક મુદ્દો નથી, પરંતુ શહેરી સુરક્ષા અને આરોગ્ય તંત્રની નિષ્ફળતાનો સ્પષ્ટ દાખલો છે.એક બાજુ વાંદરાનો હુમલો, બીજી બાજુ હોસ્પિટલમાં દવાનો અભાવ — બે તંત્રોની ખામી એક સાથે ખુલ્લી પડી છે.જો તંત્રો હવે જાગશે નહીં, તો આવનારા દિવસોમાં આ સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.