પેપર લીક વિરોધી કાયદો વધુ કડક બનશે
કેન્દ્ર સરકાર પેપર લીક અને પરીક્ષા કૌભાંડ સામે વધુ કડક કાર્યવાહી માટે પબ્લિક એક્ઝામિનેશન (પ્રિવેન્શન ઓફ અનફેર મીન્સ) એક્ટ, 2024માં સુધારો કરવા જઈ રહી છે.
સરકાર સોમવારે લોકસભામાં સુધારા બિલ રજૂ કરે તેવી શક્યતા છે. પ્રસ્તાવિત સુધારાઓમાં સજા, દંડ અને તપાસ પ્રક્રિયાને વધુ કડક બનાવવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
સંગઠિત ગુનાઓ માટે 10 કરોડ સુધીનો દંડ
પ્રસ્તાવિત બિલ મુજબ, પેપર લીક સાથે જોડાયેલા સંગઠિત ગુનાઓમાં દોષિત સાબિત થનારને—
-
ઓછામાં ઓછી 7 વર્ષની જેલ
-
વધુમાં વધુ 10 વર્ષની જેલ
-
અને 10 કરોડ રૂપિયા સુધીનો દંડ
ફટકારી શકાય તેવી જોગવાઈ રાખવામાં આવી છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી જિતેન્દ્ર સિંહ આ સુધારા બિલ લોકસભામાં રજૂ કરશે.
સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સની રચના થશે
બિલમાં નવી કલમ 12A અને 12B ઉમેરવાનો પ્રસ્તાવ છે.
તે મુજબ કેન્દ્ર સરકાર પેપર લીકના ગંભીર કેસોની તપાસ માટે **સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સ (STF)**ની રચના કરી શકશે.
જો કોઈ કેસ કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સી અથવા SITને સોંપવામાં આવશે તો બે મહિનાની અંદર તપાસ પૂર્ણ કરવી ફરજિયાત રહેશે.
ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટમાં ઝડપી ટ્રાયલ
પ્રસ્તાવિત કાયદા મુજબ પેપર લીક સંબંધિત કેસોની સુનાવણી માટે વિશેષ ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે.
-
દરરોજ સુનાવણી થશે.
-
ચાર્જશીટ દાખલ થયા બાદ ત્રણ મહિનામાં ટ્રાયલ પૂર્ણ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
-
રાજ્ય સરકારો હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશની સલાહથી વિશેષ કોર્ટની નિમણૂક કરશે.
અપીલ માટે પણ સમયમર્યાદા
બિલમાં અપીલ પ્રક્રિયાને પણ સમયબદ્ધ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે.
-
સ્પેશિયલ કોર્ટના નિર્ણય સામે હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરી શકાશે.
-
અપીલ 30 દિવસની અંદર કરવી પડશે.
-
વિશેષ સંજોગોમાં આ સમયમર્યાદા 90 દિવસ સુધી વધારી શકાશે.
-
હાઈકોર્ટમાં બે જજોની બેન્ચ ત્રણ મહિનાની અંદર કેસનો નિકાલ કરવાનો પ્રયાસ કરશે.
પીએમ મોદીએ આપ્યું હતું આશ્વાસન
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં જાહેર સંદેશમાં જણાવ્યું હતું કે પેપર લીક સામાન્ય મુદ્દો નથી અને લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલો વિષય છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે સરકાર ગુનેગારો સામે કાર્યવાહી કરી રહી છે અને પરીક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ સહિતના સુધારાત્મક પગલાં લેવામાં આવશે.
હાલના કાયદામાં શું જોગવાઈ છે?
પબ્લિક એક્ઝામિનેશન્સ (પ્રિવેન્શન ઓફ અનફેર મીન્સ) એક્ટ, 2024ને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી 12 ફેબ્રુઆરી 2024ના રોજ મળી હતી અને તે 21 જૂન 2024થી અમલમાં આવ્યો હતો.
હાલના કાયદા હેઠળ—
-
પેપર લીક માટે 3થી 5 વર્ષની જેલ અને 10 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.
-
સંગઠિત ગેંગ માટે 5થી 10 વર્ષની જેલ અને 1 કરોડ રૂપિયા સુધીના દંડની જોગવાઈ છે.
-
દોષિત પરીક્ષા એજન્સીઓ સામે પણ આર્થિક દંડ અને અન્ય કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
