સ્પેશિયલ રિપોર્ટ | ભવિક પટેલ, અમદાવાદ
વાવ–થરાદ જિલ્લાના દિયોદર તાલુકાના રૈયા ગામ સ્થિત બનાસ ડેરીની આધુનિક એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર (ET) લેબોરેટરીની ગૃહ અને સહકાર મંત્રી શ્રી અમિતભાઈ શાહે તાજેતરમાં મુલાકાત લીધી હતી. ભારતના દુગ્ધ ક્ષેત્રમાં ટેક્નોલોજી આધારિત સુધારણા અને પશુ ઉન્નતિની દિશામાં બનાસ ડેરી દ્વારા હાથ ધરાયેલ આ યોજનાની પ્રગતિની સમીક્ષા કરવી અને આગામી કામગીરીની રૂપરેખા સમજવી આ મુલાકાતનો મુખ્ય હેતુ હતો.
ET ટેક્નોલોજીની કામગીરીનો સીધો અભ્યાસ
મુલાકાત દરમિયાન મંત્રીશ્રીએ તજજ્ઞો પાસેથી આધુનિક એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર ટેક્નોલોજી, તેની પ્રક્રિયા, સફળતા દર અને ભવિષ્યની શક્યતાઓ અંગે વિસ્તૃત માર્ગદર્શન મેળવ્યું હતું. રૈયા ફાર્મમાં ચાલતી પ્રયોગશીલ કામગીરીને તેમણે સરાહી અને જણાવ્યું કે:
“દૂધ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ભારતને વૈશ્વિક નેતૃત્વ આપવા ટેક્નોલોજી આધારિત પશુ સંવર્ધન જરૂરી છે, અને બનાસ ડેરીનું કામ તેનો ઉત્તમ દાખલો છે.”
ET પ્રોજેક્ટ: 2021થી અત્યાર સુધીનો ચમકદાર રેકોર્ડ
NDB અને NDSના સહયોગથી બનાસ ડેરીએ 2021માં રૈયા ફાર્મ પર ET લેબ શરૂ કરી હતી. માત્ર થોડા વર્ષોમાં જ પ્રોજેક્ટે નોંધપાત્ર સિદ્ધિઓ મેળવી છે:
700+ એમ્બ્રિયોનું ઉત્પાદન
522 એમ્બ્રિયોના ટ્રાન્સફર
83 સફળ ગર્ભધાન
40થી વધુ ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા “એલાઇટ વાછરડાં”નું ઉત્પાદન
આ આંકડા માત્ર પ્રોજેક્ટની પ્રગતિ જ નહીં, પરંતુ પશુ પ્રજનન ક્ષેત્રે ગુજરાત કેવી રીતે ટેક્નોલોજી દ્વારા નવી મર્યાદાઓ સર કરી રહ્યું છે તેનો પુરાવો આપે છે.
નવું બનાસ બોવાઇન બ્રીડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર (BBBRC): ભવિષ્ય માટેની સુપ્રિમ સુવિધા
ભીલડી ખાતે બનાસ ડેરી દેશના સૌથી અદ્યતન એમ્બ્રિયો પ્રોડક્શન સેન્ટર—BBBRC—બનાવવા દિશામાં ઝડપી કામ કરી રહી છે. આ સેન્ટર પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી રૈયા ફાર્મ પર કન્ટેનર આધારિત ET લેબ પૂર્ણ ક્ષમતા સાથે કાર્યરત છે.
આ સેન્ટર કાર્યરત થયા બાદ બનાસ ડેરી ભારતના અગ્રણી એમ્બ્રિયો પ્રોડક્શન હબ તરીકે ઉભરી શકે છે.
ઉચ્ચ જાતિઓનું સંવર્ધન: રૈયા ફાર્મ એક રાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર બની રહ્યું છે
રૈયા ફાર્મમાં હાલ નીચે મુજબની ઉત્તમ ભારતીય જાતિઓ પર ET ટેક્નોલોજી દ્વારા સંશોધન અને ઉત્પાદન ચાલી રહ્યું છે:
કાંકરેજ
ગીર
સાહિવાલ
રાઠી
મેહસાણા
મુર્રાહ
જાફરાબાદી
તાજેતરના વિટ્રિફાઇડ ET ટ્રાયલમાં 32.25% ગર્ભધાનનો પ્રશંસનીય દર નોંધાયો છે, જે ભારતના પશુ પ્રજનનક્ષેત્ર માટે નવાં દ્વાર ખોલે છે.
10,000 એમ્બ્રિયોના ઉત્પાદનનું મહાઅભિયાન
બનાસ ડેરીએ આગામી લક્ષ્ય સ્વરૂપે 4,000 થી 10,000 એમ્બ્રિયો ઉત્પાદન કરવાનો મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્લાન જાહેર કર્યો છે. આથી:
ભારતના અનેક રાજ્યોમાં ઉત્તમ જર્મપ્લાઝમ ઉપલબ્ધ થશે
દૂધ ઉત્પાદન ક્ષમતા ધરાવતા પશુઓની સંખ્યા વધશે
ગામડાના દૂધ ઉદ્યોગમાં ગુણાત્મક પરિવર્તન આવશે
આ પહેલને ભારતીય દૂધ ઉદ્યોગના “ટેક-રેવોલ્યુશન” તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
મંત્રીઓ અને અધિકારીઓની ઉપસ્થિતિ: પ્રોજેક્ટને મળતું કેન્દ્ર અને રાજ્યસ્તરીય સમર્થન
આ ઉચ્ચસ્તરીય મુલાકાત દરમિયાન નીચે મુજબના મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતાં:
કેન્દ્રીય મંત્રી મુરલીધર મોહોલ
કેન્દ્રીય મંત્રી કૃષ્ણપાલ ગુર્જર
રાજ્ય મંત્રી જીતુભાઈ વાઘાણી
રાજ્ય મંત્રી ઋષિકેશ પટેલ
બનાસ ડેરી ચેરમેન પ્રવીણભાઈ માળી
અમૂલ ફેડરેશન ચેરમેન અશોક ચૌધરી
આ મુલાકાત બનાસ ડેરીના એગ્રો–ડેરી ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે થતા કામને રાષ્ટ્રીય સ્તરે મળતું પ્રોત્સાહન દર્શાવે છે.
નિષ્કર્ષ: પશુ સંવર્ધનમાં ભારતના ટેક-યુગની શરૂઆત
બનાસ ડેરીનો ET પ્રોજેક્ટ માત્ર ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ નથી—
આ ખેડૂત, પશુપાલક અને ગ્રામ્ય અર્થતંત્રને સુપરચાર્જ કરતું રાષ્ટ્રીય મિશન છે.
અમિત શાહની મુલાકાતે આ મિશનને નવી દિશા અને ગતિ આપી છે.
