ભારતીય નૌકાદળને મળી નવી તાકાત
ભારતીય નૌકાદળમાં ત્રણ નવા સ્વદેશી યુદ્ધ જહાજો INS દૂનાગીરી, INS સંશોધક અને INS અગ્રયનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. કોલકાતાના શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી પોર્ટ ખાતે યોજાયેલા વિશેષ સમારોહમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની હાજરીમાં ત્રણેય જહાજો સત્તાવાર રીતે નેવીમાં સામેલ થયા હતા. દેશમાં ડિઝાઇન અને નિર્માણ કરાયેલા આ યુદ્ધ જહાજો ભારતીય નૌકાદળની દરિયાઈ સુરક્ષા અને ઓપરેશનલ ક્ષમતામાં મોટો વધારો કરશે.
પીએમ મોદીએ આત્મનિર્ભર ભારત પર ભાર મૂક્યો
કાર્યક્રમને સંબોધતા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જણાવ્યું કે ભારત હવે માત્ર સંરક્ષણ સાધનો ખરીદનાર દેશ બની રહેવા માંગતું નથી. તેમણે કહ્યું કે આ જહાજો ભારતીય ઇજનેરોની કુશળતા અને આત્મનિર્ભર ભારતની શક્તિનું પ્રતિક છે. ભારત હવે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ઉત્પાદક અને વૈશ્વિક સ્તરે નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવવા માટે આગળ વધી રહ્યું છે.
INS દૂનાગીરી: બ્રહ્મોસ મિસાઇલોથી સજ્જ સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ
INS દૂનાગીરી પ્રોજેક્ટ-17Aનું પાંચમું સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ યુદ્ધ જહાજ છે.
આ જહાજની મુખ્ય વિશેષતાઓ:
- 8 બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક મિસાઇલોથી સજ્જ
- દુશ્મનના રડારથી બચી શકે તેવી સ્ટીલ્થ ટેક્નોલોજી
- હેલિકોપ્ટર ઓપરેશન ક્ષમતા
- પૂર્વીય નૌકા કમાન્ડમાં તહેનાત કરાશે
INS દૂનાગીરી બંગાળની ખાડી અને હિન્દ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં ભારતની વ્યૂહાત્મક તાકાત વધારશે.
INS સંશોધક: સમુદ્રનો નકશો તૈયાર કરનાર જહાજ
INS સંશોધકનું મુખ્ય કાર્ય યુદ્ધ નહીં પરંતુ સમુદ્રનો સર્વે અને સંશોધન કરવાનું છે.
આ જહાજ:
- 12,000 કિલોમીટર સુધી સતત સફર કરી શકે છે
- દરિયાઈ નકશા (Nautical Charts) તૈયાર કરે છે
- સમુદ્રની ઊંડાઈ અને ભૂગર્ભ માહિતી એકત્ર કરે છે
- Autonomous Underwater Vehicle અને Remote Operated Vehicle જેવી સિસ્ટમથી સજ્જ છે
આ જહાજ બંદરો, દરિયાઈ માર્ગો અને સુરક્ષા કામગીરી માટે મહત્વપૂર્ણ માહિતી પૂરી પાડશે.
INS અગ્રય: દુશ્મન સબમરીન માટે કાળ
INS અગ્રય અર્નાલા ક્લાસનું એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ છે.
તેની મુખ્ય ક્ષમતાઓ:
- દુશ્મન સબમરીન શોધી નષ્ટ કરી શકે
- હળવા ટોર્પિડો અને રોકેટ લોન્ચરથી સજ્જ
- અત્યાધુનિક સોનાર સિસ્ટમ
- સાયલન્ટ મોડ ટેક્નોલોજીથી દુશ્મનના રડારથી બચી શકે
ભારતીય કિનારાની સુરક્ષા માટે INS અગ્રય મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
ભારતીય નૌકાદળ પાસે કેટલા યુદ્ધ જહાજો છે?
હાલ ભારતીય નૌકાદળ પાસે અંદાજે 140થી 145 સક્રિય યુદ્ધ જહાજો છે.
ભારતનું લક્ષ્ય 2030 સુધીમાં:
- 150થી 160 યુદ્ધ જહાજોનો કાફલો તૈયાર કરવાનો
- હિન્દ મહાસાગરમાં વ્યૂહાત્મક પ્રભુત્વ વધારવાનો
- ચીન અને પાકિસ્તાનની દરિયાઈ ગતિવિધિઓ પર વધુ અસરકારક નજર રાખવાનો
ચીન અને પાકિસ્તાન માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ?
પૂર્વીય નૌકા કમાન્ડમાં તહેનાત INS દૂનાગીરી જેવા જહાજો બંગાળની ખાડી અને મલક્કા સ્ટ્રેટ વિસ્તારમાં ચીનની દરિયાઈ હલચલ પર નજર રાખશે. જ્યારે પશ્ચિમ કમાન્ડના જહાજો અરબ સાગરમાં પાકિસ્તાનની ગતિવિધિઓ પર સતત નજર રાખે છે. નવી ક્ષમતાઓ સાથે ભારતીય નૌકાદળની દરિયાઈ સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે..
