દેશની અગ્રણી જાહેર ક્ષેત્રની બેંક ગણાતી બેંક ઓફ બરોડા સાથે જોડાયેલા સંભવિત ડેટા લીકના દાવાએ બેંકિંગ અને સાયબર સુરક્ષા ક્ષેત્રમાં ચિંતા વધારી છે. એક સાયબર હુમલાખોરે દાવો કર્યો છે કે તેણે બેંકનો અંદાજે 1TB સંવેદનશીલ ડેટાપોતાના કબજામાં લીધો છે અને તે ડાર્ક વેબ પર ઉપલબ્ધ કરાવ્યો છે. જો કે, બેંક ઓફ બરોડાએ આ દાવા અંગે સ્પષ્ટતા કરતાં જણાવ્યું છે કે બેંકની કોર બેંકિંગ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે. બેંકના જણાવ્યા મુજબ આ ઘટના માત્ર એક કર્મચારીના ઈ-મેલ એકાઉન્ટ સાથે સંબંધિત છે અને સમગ્ર બેંકિંગ સિસ્ટમ પર તેની કોઈ અસર થઈ નથી.
બેંક ઓફ બરોડા અને DRDOનો ડેટા લીક: તમારી વ્યક્તિગત માહિતી કેટલી સુરક્ષિત?
બેંક એકાઉન્ટ નંબર, આધાર કાર્ડ, KYC વિગતો, સરનામું, મોબાઇલ નંબર અને અન્ય વ્યક્તિગત માહિતી આજના ડિજિટલ યુગમાં સૌથી કિંમતી સંપત્તિ બની ગઈ છે. તાજેતરમાં બેંક ઓફ બરોડા અને DRDO સાથે જોડાયેલા ડેટા લીકના અહેવાલોએ દેશભરમાં સાયબર સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વધારી છે. સાયબર નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ડેટા લીક થવાની સૌથી મોટી પાછળનું કારણ માનવીય ભૂલો, નબળી સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને હેકર્સ દ્વારા કરવામાં આવતા ફિશિંગ હુમલા છે.
બેંક ઓફ બરોડાનો ડેટા કેવી રીતે લીક થયો?
પ્રાથમિક માહિતી મુજબ, બેંક ઓફ બરોડાની સંપૂર્ણ બેન્કિંગ સિસ્ટમ હેક થઈ નહોતી. પરંતુ એક કર્મચારીનું ઈ-મેલ એકાઉન્ટ હેક થતાં તેની સાથે જોડાયેલા શેર ડ્રાઇવ અને KYC સંબંધિત દસ્તાવેજો સુધી હેકર્સ પહોંચી ગયા હતા. ત્યારબાદ આ ડેટા ડાર્ક વેબ પર વેચાણ માટે મૂકવામાં આવ્યો હોવાનું સામે આવ્યું.
DRDOના ડેટા અંગે શું માહિતી?
DRDOના ડેટા લીક મામલે તપાસ ચાલુ છે. પ્રાથમિક તપાસમાં તેને સંભવિત સ્ટેટ-સ્પોન્સર્ડ સાયબર એટેક તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. આવા હુમલાઓમાં વિદેશી એજન્સીઓ અથવા સંગઠનો મહત્વપૂર્ણ ટેક્નિકલ અને રક્ષણાત્મક માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરતા હોય છે.
સાયબર સુરક્ષા માટે રાખો આ બાબતોનું ધ્યાન
- અજાણી લિંક અથવા ઈ-મેલ અટેચમેન્ટ પર ક્લિક ન કરો.
- દરેક એકાઉન્ટ માટે અલગ અને મજબૂત પાસવર્ડ રાખો.
- ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (2FA) સક્રિય કરો.
- OTP, CVV અથવા પાસવર્ડ કોઈની સાથે શેર ન કરો.
- બેંક અથવા સરકારી સંસ્થાના નામે આવતા શંકાસ્પદ કોલથી સાવચેત રહો.
- નિયમિત રીતે પાસવર્ડ બદલો અને સોફ્ટવેર અપડેટ રાખો.
ડાર્ક વેબ શું છે?
ડાર્ક વેબ ઇન્ટરનેટનો એવો ભાગ છે જ્યાં સામાન્ય સર્ચ એન્જિનથી પહોંચી શકાતું નથી. અહીં ચોરાયેલો ડેટા, ગેરકાયદેસર માહિતી અને અન્ય ગેરકાયદેસર વ્યવહારો થતા હોવાના અહેવાલો મળતા રહે છે. હેકર્સ અહીં બેંકિંગ, KYC અને વ્યક્તિગત માહિતી વેચવાનો પ્રયાસ કરે છે.
ડેટા લીકથી તમને શું જોખમ?
જો વ્યક્તિગત માહિતી હેકર્સ સુધી પહોંચે તો તેઓ તેનો ઉપયોગ કરીને ફિશિંગ, સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ, નકલી બેંક કોલ, OTP ફ્રોડ અને અન્ય ઓનલાઈન ઠગાઈ કરી શકે છે. તેથી કોઈ અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરવી અને પોતાની વ્યક્તિગત માહિતી કોઈ સાથે શેર ન કરવી અત્યંત જરૂરી છે.
સરકાર શું કરી રહી છે?
ભારતમાં સાયબર સુરક્ષાની જવાબદારી CERT-In (Computer Emergency Response Team-India) જેવી એજન્સીઓ સંભાળે છે. આવી એજન્સીઓ સાયબર હુમલાની તપાસ, અસરનું મૂલ્યાંકન અને સુરક્ષા માટે માર્ગદર્શિકા જાહેર કરે છે.