રિપોર્ટ: મેહુલ પટેલ, અંકલેશ્વર (ભરૂચ)
રાજ્યનો ઔદ્યોગિક હબ ગણાતો ભરૂચ જિલ્લો, જે દેશના કેમિકલ-ફાર્મા અને એનર્જી સેક્ટરનો મજબૂત પાયો છે, છેલ્લા છ માસથી ગંભીર ઉત્પાદન સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. અંકલેશ્વર, પાનોલી, ઝઘડિયા, દહેજ અને સાયખા GIDC વિસ્તારમાં આવેલા 2000થી વધુ ઉદ્યોગ એકમો પર વૈશ્વિક રાજકીય તણાવ, અમેરિકન ટેરિફ અને મજૂર અછતની સીધી અસર જોવા મળી રહી છે.
રશિયા–યુક્રેન યુદ્ધે તોડી નાખી સપ્લાય ચેઇન
અંકલેશ્વર ઇન્ડસ્ટ્રીયલ એસોસિએશનના પ્રમુખ વિમલ જેઠવા જણાવે છે કે યુદ્ધ શરુ થયા બાદથી કાચામાલની સપ્લાય ચેઇન ખોરવાઈ ગઈ છે,દવાઓ, ડાયઝ અને કેમિકલ બનાવવામાં જરૂરી મહત્વના કાચામાલ રશિયા-યુક્રેનમાંથી મળતા હોવાથી ઉત્પાદન વારંવાર અટકાય છે,
દરિયાઈ શીપમેન્ટ મોડું થાય છે,
ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચમાં 20–25%નો વધારો થયો છે, જેના કારણે ઉત્પાદન મોંઘું પડી રહ્યું છે. અમેરિકાના 100% ટેરિફથી ફાર્મા–કેમિકલ સેક્ટરમાં હાહાકાર,અમેરિકા દ્વારા ભારતીય દવા અને કેટલાક કેમિકલ પ્રોડક્ટ્સ પર 100% ટેરિફ લાગુ કરવામાં આવ્યા બાદ અંકલેશ્વર–ઝઘડિયા GIDCના ફાર્મા ઉદ્યોગો પર વિશાળ અસર પડી છે.
જનરલ સેક્રેટરી નિલેશ પટેલ પ્રમાણે—
અમેરિકાને નિકાસ થતા ઓર્ડર ઘટાડાયા છે,મોટી કંપનીઓના ડીલ રદ થઈ રહ્યાં છે,પ્લાન્ટમાં તૈયાર સ્ટોક અચાનક અટવાઈ ગયો છે,150થી વધુ પ્લાન્ટમાં ઉત્પાદન 30–35% ઘટી ગયું છે, જે ઉદ્યોગો માટે ચિંતાજનક સ્થિતિ છે.
દિવાળી–છઠ–ચૂંટણી દરમિયાન મજૂરની અછત
અંકલેશ્વરમાં સપાટી પર આવતી મજૂર સમસ્યા પણ ઉદ્યોગોને શૂન્યસ્થિતીમાં મૂકી રહી છે. કેમિકલ–ફાર્મા ઉદ્યોગોમાં કાર્યરત મોટા ભાગના કામદારો
ઝારખંડ
બિહાર
ઉત્તર પ્રદેશ
ઓડિશા
મૂળના છે.
દિવાળી, છઠ અને બિહાર ચૂંટણીને કારણે—
હજારો કામદારો વતન પાછા જતા
ઉત્પાદન લાઇન સીધી અસરગ્રસ્ત બની
અનેક પ્લાન્ટે 50% ક્ષમતાથી પણ ઓછું ઉત્પાદન કર્યું.
ઉદ્યોગોની માંગ — સરકાર તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ કરે
ભરૂચના ઉદ્યોગોએ માંગણી કરી છે કે—
નિકાસ માટે નવા બજારોની શોધમાં સરકારી મદદ મળે,
ટેરિફ અંગે કેન્દ્ર સરકાર અમેરિકા સાથે વાટાઘાટ કરે,
ઉદ્યોગોને રાહત પેકેજ આપવાની નીતિ બને,
ઉત્પાદન સ્થિર થાય ત્યાં સુધી ઓટોમેશનને પ્રોત્સાહન તથા સ્થાનીય કામદારોને તાલીમ આપવા માટે વિશેષ યોજનાઓ બને.
ઉદ્યોગો અને કામદારો—બન્ને માટે સંકટ
છેલ્લા છ મહિનાના સંકટે ભરૂચની ઔદ્યોગિક અર્થવ્યવસ્થાને હચમચાવી દીધી છે. ઉત્પાદન ઘટતા—
નિકાસમાં ઘટાડો,
પ્લાન્ટના ખર્ચમાં વધારો,
કામદારોની રોજગારીને પણ જોખમ
જવા મળ્યો છે.
યુદ્ધ, ટેરિફ અને મજૂર અછતની ત્રિપક્ષીય અસરથી આજે ભરૂચ GIDC—જે એશિયાની સૌથી મોટી ગણાય છે—તે પણ ગંભીર પડકારોનો સામનો કરી રહી છે.
