ભારત માટે રશિયાની વ્યૂહાત્મક ઓફર
ભારતીય વાયુસેના લાંબા સમયથી પાંચમી પેઢીના અદ્યતન સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટની શોધમાં છે. આ વચ્ચે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમિર પુતિને ભારતને Su-57 સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટના સંયુક્ત વિકાસ અને ઉત્પાદન માટે મહત્વપૂર્ણ ઓફર આપી છે. આ ઓફર માત્ર વિમાન ખરીદી પૂરતી મર્યાદિત નથી પરંતુ ટેક્નોલોજી સહભાગિતાને પણ આવરી લે છે.
ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર માટે પણ તૈયારી
વ્લાદિમિર પુતિને જણાવ્યું છે કે રશિયા ભારત સાથે મળીને Su-57નું ઉત્પાદન કરવા તેમજ ભવિષ્યમાં તેની વધુ આધુનિક આવૃત્તિઓ વિકસાવવા તૈયાર છે. તેમણે સંકેત આપ્યો કે બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં વધુ ઊંડો સહયોગ શક્ય છે.
ભારતીય વાયુસેનાની જરૂરિયાત વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ
હાલ ભારતીય વાયુસેનાના કાફલામાં કોઈ પણ ઓપરેશનલ પાંચમી પેઢીનું સ્ટીલ્થ ફાઇટર વિમાન નથી. બીજી તરફ પડોશી દેશો પોતાના હવાઈ દળને વધુ આધુનિક બનાવી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં આ ઓફર ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
2018માં પણ આપવામાં આવી હતી સમાન ઓફર
પુતિને યાદ અપાવ્યું કે રશિયાએ અગાઉ પણ ભારતને આ પ્રોજેક્ટમાં ભાગીદાર બનવાનું આમંત્રણ આપ્યું હતું. તે સમયે બંને દેશો વચ્ચે પાંચમી પેઢીના ફાઇટર એરક્રાફ્ટ પ્રોજેક્ટ અંગે ચર્ચા થઈ હતી, પરંતુ ભારતે વિવિધ કારણોસર આગળ વધવાનું પસંદ કર્યું નહોતું.
Su-57 કેમ ખાસ માનવામાં આવે છે?
Su-57 રશિયાનું અદ્યતન સ્ટીલ્થ લડાકુ વિમાન છે. તે હવામાં પ્રભુત્વ મેળવવા, જમીન પર હુમલા કરવા અને દરિયાઈ મિશન પાર પાડવા સક્ષમ મલ્ટી-રોલ ફાઇટર પ્લેટફોર્મ તરીકે ઓળખાય છે. તેમાં આધુનિક રડાર સિસ્ટમ, સ્ટીલ્થ ડિઝાઇન અને અદ્યતન હથિયાર પ્રણાલીઓ સામેલ છે.
પહેલાં શું હતી ભારતની ચિંતા?
ભૂતકાળમાં ભારતીય વાયુસેનાએ વિમાનની કેટલીક ક્ષમતાઓ અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. સ્ટીલ્થ પ્રદર્શન, ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર અને ઓપરેશનલ જરૂરિયાતોને લઈને કેટલાક મતભેદો હતા. હવે રશિયા તરફથી મળેલા નવા સંકેતો બાદ ફરી ચર્ચા તેજ બની છે.
અમેરિકાની F-35 ઓફર પણ ચર્ચામાં
સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં અમેરિકાએ પણ ભારતને પોતાના અદ્યતન F-35 સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ અંગે રસ દાખવ્યો હતો. જેના કારણે ભારત માટે હવે બે મોટા વૈશ્વિક વિકલ્પો ચર્ચામાં હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
ભારતના સ્વદેશી પ્રોજેક્ટ પર પણ નજર
ભારત પોતાનું સ્વદેશી પાંચમી પેઢીનું લડાકુ વિમાન વિકસાવી રહ્યું છે, પરંતુ તેને ઓપરેશનલ બનવામાં હજુ કેટલાક વર્ષો લાગી શકે છે. આ કારણે અંતરિમ સમયગાળા માટે વિદેશી વિકલ્પો પર ચર્ચા વધી રહી છે.
રક્ષા ક્ષેત્રમાં નવા સમીકરણોની શક્યતા
પુતિનની આ ઓફરથી ભારત-રશિયા સંરક્ષણ સહયોગને નવી દિશા મળી શકે છે. આગામી સમયમાં ભારત કયો માર્ગ પસંદ કરે છે તેના પર સમગ્ર સંરક્ષણ ક્ષેત્રની નજર રહેશે.
