ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ મુદ્દે રાહુલ ગાંધીનો કેન્દ્ર સરકાર પર પ્રહાર
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસના અવસરે કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ કેન્દ્ર સરકારના મહત્ત્વાકાંક્ષી ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટને લઈને ફરી એકવાર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરાયેલા એક વીડિયોમાં તેમણે આ પ્રોજેક્ટને પર્યાવરણ અને સ્થાનિક સમુદાયો માટે ખતરારૂપ ગણાવ્યો છે.
‘સુરક્ષા નહીં, અન્ય હિતો માટે પ્રોજેક્ટ’
રાહુલ ગાંધીએ દાવો કર્યો કે સરકાર આ પ્રોજેક્ટને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વેપાર સાથે જોડીને રજૂ કરી રહી છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તેનો હેતુ અલગ છે. તેમના મતે પ્રોજેક્ટના કારણે ટાપુની કિંમતી જમીન અને કુદરતી સંપત્તિ પર વ્યાપારી વિકાસને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે.
ગ્રેટ નિકોબારની મુલાકાત બાદ વ્યક્ત કરી ચિંતા
રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્યું કે તાજેતરમાં તેમણે ગ્રેટ નિકોબારની મુલાકાત લીધી હતી. ત્યાંના જંગલો, દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ અને કુદરતી સૌંદર્યને નજીકથી જોયા બાદ તેમને લાગ્યું કે આ વિસ્તાર દેશની અમૂલ્ય કુદરતી સંપત્તિ છે, જેને બચાવવાની જરૂર છે.
પર્યાવરણ અને જૈવ વૈવિધ્ય પર અસરનો દાવો
કોંગ્રેસ નેતાએ આરોપ લગાવ્યો કે પ્રોજેક્ટના કારણે લાખો વૃક્ષોનું અસ્તિત્વ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. સાથે જ દરિયાઈ પરિસ્થિતિ તંત્ર, મૂંગાના ખડકો અને અન્ય કુદરતી સંસાધનો પર ગંભીર અસર થવાની શક્યતા હોવાનું પણ જણાવ્યું.
આદિવાસી સમુદાયોના હિતોને લઈને સવાલ
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ટાપુમાં વસતા પરંપરાગત સમુદાયોના હકો અને જીવનશૈલી પર પણ આ પ્રોજેક્ટની અસર પડી શકે છે. તેમણે દાવો કર્યો કે સ્થાનિક લોકોને પૂરતી માહિતી અને વળતર વિના સ્થળાંતરનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
સરકારની દલીલ શું છે?
કેન્દ્ર સરકારના મતે ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ ભારત માટે વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક રીતે અત્યંત મહત્વનો છે. પ્રોજેક્ટ હેઠળ આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાનું ટ્રાન્સશિપમેન્ટ બંદર, એરપોર્ટ, ઊર્જા સુવિધાઓ અને આધુનિક નગર વિકાસ કરવાની યોજના છે.
વેપાર અને દરિયાઈ સુરક્ષાને મજબૂત કરવાનો દાવો
સરકારનું માનવું છે કે ગ્રેટ નિકોબારનું સ્થાન વૈશ્વિક દરિયાઈ વેપાર માર્ગોની નજીક હોવાથી ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. પ્રોજેક્ટથી આંતરરાષ્ટ્રીય કન્ટેનર ટ્રાફિક, વેપાર અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ભારતની વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ વધુ મજબૂત બનશે.
પર્યાવરણ સામે વિકાસની ચર્ચા ફરી ગરમાઈ
રાહુલ ગાંધીના નિવેદન બાદ ફરી એકવાર વિકાસ અને પર્યાવરણ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાની ચર્ચા શરૂ થઈ છે. એક તરફ સરકાર તેને રાષ્ટ્રીય વિકાસ માટે આવશ્યક ગણાવી રહી છે, તો બીજી તરફ વિપક્ષ અને પર્યાવરણપ્રેમીઓ તેના સંભવિત પ્રભાવોને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
