રશિયન તેલ ખરીદનારા દેશો સામે અમેરિકાનો કડક વલણ
અમેરિકાએ રશિયા પર આર્થિક દબાણ વધારવા માટે વધુ એક મોટું પગલું ભરવાની તૈયારી શરૂ કરી છે. અમેરિકી સેનેટમાં રજૂ થયેલા નવા બિલમાં ભારત, ચીન સહિત પાંચ દેશો પર 100 ટકા સુધીનો ટેરિફ લગાવવાનો પ્રસ્તાવ કરવામાં આવ્યો છે.
જો આ બિલ કાયદો બનશે તો અમેરિકા પહેલીવાર માત્ર એટલા માટે કોઈ દેશના આયાતી માલ પર ભારે ટેરિફ લગાવશે કે તે દેશ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદીને તેની અર્થવ્યવસ્થાને ટેકો આપી રહ્યો છે.
ભારત સહિત કયા દેશો પર લાગુ પડી શકે છે ટેરિફ?
પ્રસ્તાવિત બિલ મુજબ નીચેના દેશોમાંથી અમેરિકા આવતા માલ પર 100 ટકા સુધી ટેરિફ લગાવી શકાય છે.
-
ભારત
-
ચીન
-
હંગેરી
-
સ્લોવાકિયા
-
અઝરબૈજાન
આ ઉપરાંત બિલમાં રશિયાના ઊર્જા ક્ષેત્ર, બેન્કિંગ સિસ્ટમ, સંરક્ષણ ઉદ્યોગ અને અન્ય આર્થિક સંસ્થાઓ સામે નવા પ્રતિબંધોની પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
500%થી ઘટાડીને 100% ટેરિફનો પ્રસ્તાવ
બિલના શરૂઆતના ડ્રાફ્ટમાં 500 ટકા સુધી ટેરિફ લગાવવાની જોગવાઈ હતી.
પરંતુ ચર્ચા બાદ તેને ઘટાડીને 100 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.
અમેરિકી ધારાસભ્યોનું માનવું છે કે આ દર પણ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદતા દેશો પર આર્થિક દબાણ બનાવવા માટે પૂરતો છે.
15 યુરોપિયન દેશોને મળશે રાહત
આ બિલમાં 15 યુરોપિયન દેશોને 100 ટકા ટેરિફમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
તેનું કારણ એ છે કે આ દેશો રશિયા પાસેથી 15 ટકા કરતાં ઓછો કુદરતી ગેસ ખરીદે છે અને ધીમે ધીમે પોતાની નિર્ભરતા પણ ઘટાડી રહ્યા છે.
ડેમોક્રેટ સેનેટર રિચાર્ડ બ્લુમેન્થલે જણાવ્યું હતું કે આ બિલ યુરોપિયન સહયોગીઓ વિરુદ્ધ નથી, પરંતુ માત્ર તે દેશો સામે છે જે હજુ પણ રશિયાના તેલ વેપારને સૌથી વધુ આર્થિક ટેકો આપી રહ્યા છે.
રશિયા સામે વધુ કડક પ્રતિબંધોની તૈયારી
બિલમાં માત્ર ટેરિફ જ નહીં પરંતુ રશિયાના અનેક મહત્વના ક્ષેત્રોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે.
તેમાં સામેલ છે.
-
ઊર્જા ઉદ્યોગ
-
બેન્કિંગ અને નાણાકીય સંસ્થાઓ
-
સંરક્ષણ ઉદ્યોગ
-
મોટા વેપારીઓ
-
રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સામે વધારાના પ્રતિબંધો
રિપબ્લિકન અને ડેમોક્રેટ બંનેનું સમર્થન
આ બિલને અમેરિકામાં બંને મુખ્ય રાજકીય પક્ષોનું સમર્થન મળ્યું છે.
રિપબ્લિકન અને ડેમોક્રેટ બંને પક્ષના સેનેટરો બિલના સમર્થનમાં છે, જેના કારણે તેના આગળ વધવાની સંભાવના વધી ગઈ છે.
જોકે બિલ હજુ કાયદો બન્યું નથી.
તેને આગળ વધવા માટે નીચેની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી પડશે.
-
સેનેટની મંજૂરી
-
હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સની મંજૂરી
-
અંતે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની સહી
ત્યારબાદ જ તે કાયદા તરીકે અમલમાં આવશે.
લિન્ડસે ગ્રેહામનું અંતિમ મહત્વનું બિલ
આ બિલ સૌપ્રથમ રિપબ્લિકન સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામ અને ડેમોક્રેટ સેનેટર રિચાર્ડ બ્લુમેન્થલે એપ્રિલ 2025માં રજૂ કર્યું હતું.
અત્યાર સુધીમાં 26 સેનેટરો તેનો ટેકો જાહેર કરી ચૂક્યા છે.
11 જુલાઈએ લિન્ડસે ગ્રેહામનું અવસાન થયું હતું.
મૃત્યુના એક દિવસ પહેલાં તેમણે યુક્રેન પ્રવાસ દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ બિલને આગળ વધારવા માટે સહમત થયા છે.
ટ્રમ્પે પણ કહ્યું હતું કે આ બિલ ગ્રેહામના સન્માનમાં આગળ વધારવામાં આવશે અને તેના કાયદો બનવાની સારી સંભાવના છે.
અમેરિકા આ પગલું કેમ ભરી રહ્યું છે?
1. યુક્રેન યુદ્ધ માટે મળતું ભંડોળ અટકાવવું
અમેરિકાનું માનવું છે કે રશિયાને તેલ અને ગેસની નિકાસમાંથી મળતી આવક યુક્રેન યુદ્ધ ચલાવવાનો મુખ્ય આર્થિક આધાર છે.
2. રશિયાની ઊર્જા આવક પર પ્રહાર
રશિયાના બજેટનો મોટો હિસ્સો તેલ અને ગેસની નિકાસમાંથી આવે છે.
આથી અમેરિકા ઊર્જા ક્ષેત્રને સૌથી મોટું લક્ષ્ય બનાવી રહ્યું છે.
3. ભારત-ચીન જેવા ખરીદદારો પર દબાણ
અમેરિકા ઈચ્છે છે કે ભારત, ચીન જેવા મોટા ખરીદદારો રશિયન તેલની ખરીદી ઘટાડે, જેથી મોસ્કોની આવકમાં ઘટાડો થાય.
4. શાંતિ વાટાઘાટો માટે દબાણ
બિલના સમર્થકોનું કહેવું છે કે આર્થિક દબાણ વધવાથી રશિયા યુક્રેન સાથે શાંતિ વાટાઘાટો માટે તૈયાર થઈ શકે છે.
ભારત પર શું અસર થઈ શકે?
જો આ બિલ અંતે કાયદો બને અને ભારત તેના દાયરામાં આવે તો અમેરિકામાં ભારતીય નિકાસ પર 100 ટકા સુધીનો ટેરિફ લાગી શકે છે, જે વેપાર, નિકાસકારો અને કેટલાક ઉદ્યોગો માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.
જોકે હાલમાં આ માત્ર પ્રસ્તાવિત બિલ છે અને હજી તે અમેરિકી કોંગ્રેસમાંથી પસાર થયું નથી તેમજ કાયદા તરીકે અમલમાં આવ્યું નથી.
