અહેવાલ – અશ્વિન પટેલ, ડાંગ
ડાંગ જિલ્લાના વઘઈ તાલુકાના બાજ ગામે કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર (કે.વી.કે.) વઘઈ દ્વારા ‘મિલેટ પાકો માંથી બનતી વેલ્યૂ એડેડ વાનગીઓ’ અંગેનો ૫ દિવસીય વ્યાવસાયિક તાલીમ કાર્યક્રમ યોજાયો. નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટીના વિસ્તરણ શિક્ષણ નિયામક ડૉ. હેમંત શર્મા અને કે.વી.કે. વઘઈના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક તથા વડા ડૉ. જે.બી. ડોબરીયા માર્ગદર્શનરૂપ રહ્યા.
આ તાલીમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ — હલકા ધાન્ય/મિલેટ પાકોમાંથી મૂલ્યવર્ધન કરી ગામડાની મહિલાઓ માટે નાના ઉદ્યોગો તથા વધારાનાં રોજગાર તકો ઊભી કરવી — હતો.
મિલેટ્સથી રોજગાર સર્જવાનો માર્ગ સમજાવ્યો
કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર, વઘઈ ખાતે ફરજ બજાવતા ગૌરાંગ બી. પડસાળાએ મહિલાઓને વિવિધ વ્યાખ્યાનો આપીને સમજાવ્યું કે નાગલી, કોડો, સાવા જેવા મિલેટ પાકોમાંથી અનેક વાનગીઓ બનાવી શકાય.આ વાનગીઓનું મૂલ્યવર્ધન કરીને ગ્રામ્ય સ્તરે નાના ઉદ્યોગ શરૂ કરી શકાય
ઘરેલું ઉત્પાદનને બજારમાં કેવી રીતે વેચવું
મહત્તમ ભાવ મળે તે માટે ઉત્પાદનોની પેકેજિંગ, પ્રેઝન્ટેશન અને માર્કેટિંગ કેવી રીતે કરવું.તાલીમમાં નાગલીની પાપડી, બિસ્કિટ, સેવ વગેરે વાનગીઓ બનાવવાની પ્રાયોગિક તાલીમ પણ આપવામાં આવી. સાથે સાથે ‘મિલેટ વેલ્યૂ એડેડ પ્રોડક્ટ્સ’ પર ફિલ્મ શો પણ દર્શાવવામાં આવ્યો જેથી મહિલાઓને વધુ સ્પષ્ટ સમજ મળે.
૨૭ મહિલા ખેડૂતોએ લીધો સંકલ્પ
કાર્યક્રમના અંતિમ દિવસે તાલીમ મેળવનારી ૨૭ જેટલી મહિલા ખેડૂતોએ મિલેટથી બનતી વાનગીઓ તૈયાર કરી વેચાણમાં ઉતરવાની તથા આર્થિક રીતે સક્ષમ બનવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી.તાલીમને કારણે ગ્રામ્ય સ્તરે મહિલાઓમાં આત્મવિશ્વાસ સાથે ઘરઆધારિત રોજગાર શરૂ કરવાની નવી પ્રેરણા ફેલાઈ છે.ડાંગ જેવા આદિવાસી વિસ્તારમાં મિલેટ આધારિત ઉદ્યોગો ગ્રામ્ય અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવા અને પોષક આહારને પ્રોત્સાહન મળશે તેવું નિષ્ણાતોનું માનવું છે.
